SJOERD DE JONG ERKENT FALEN NRC

De krant heeft de plank misgeslagen bij Antonie Kamerling kopt NRC-ombudsman Sjoerd de Jong vandaag in zijn eerste bijdrage. Dat begint alvast lekker. Hoe is het toch mogelijk dat de ‘kwaliteitsjournalisten’ van NRC Handelsblad er niet eens in slagen de zelfmoord van een acteur op adequate wijze in de kolommen te krijgen? Als dit al een brug te ver is, waar staat de krant dan bij oorlogen waar duizenden doden vallen, bij ingewikkelde politiek-economische kwesties? Nou, dat is snel gezegd: in die gevallen wordt gewoon letterlijk opgeschreven wat ‘de macht’ -mensen als Ben Knapen- de ‘kwaliteitsjournalist’ dicteren. Maar in het geval van minder ‘verheven’ onderwerpen zoals de dood van Kamerling, als er dus geen Bennetjes Knapen of Alexandertjes Rinnooy Kan of Jobjes Cohen zijn die de krant vertellen wat er moet worden opgeschreven en de journalisten het helemaal zelf moeten bedenken, dan gaat het reeds direct gierend mis zoals nota bene de eigen ombudsman in zijn eerste stuk moet constateren!

Het is onthullend en verbijsterend hoezeer het complete gebrek aan journalistieke kwaliteit en aan redactioneel beleid aan het licht komt in het eerste stuk van De Jong. NRC Handelsblad blijkt reddeloos, redeloos en radeloos als een ex-soap acteur zelfmoord pleegt! Er wordt geen enkele adequate journalistieke afweging gemaakt, niemand stelt en beantwoordt de vragen: waarom is dit belangrijk? Waarom moet dit groot worden gebracht op de voorpagina? Dat het om zelfmoord ging maakte de redactie al helemaal gek van twijfel: hoe dient een kwaliteitskrant om te gaan met zelfmoord? Bij kwaliteitskranten gold -let op de verleden tijd!- lange tijd het adagium dat een zelfmoord niet als zodanig werd gemeld aldus de ombudsman. Maar hoe het in het geval van Kamerling moest? Niemand die het wist. De redactie was paralysed. Panisch van angst. Wat te doen? Uiteindelijk werd besloten -dus in strijd met het ‘adagium’ van De Jong- de zelfmoord ‘levensgroot te brengen’ op de voorpagina met een puur op tragisch effectbejag geselecteerde foto hetgeen leidde tot woedende reacties van lezers.

Wat het stuk van De Jong zo walgelijk en zo hypocriet maakt, is dat NRC Handelsblad het item heeft gebracht als de meest populistische en low culture sensatie-krant, maar zich via Sjoerd de Jong vervolgens in allerlei ingewikkelde en hypocriete high culture bochten wringt om dit ‘falen’ aan de lezer ‘uit te leggen’. NRC gaat hier op werkelijk alle mogelijke denkbare wijzen de fout in: er wordt een keuze gemaakt zonder goede journalistieke afweging, het betreffende artikel is bij gevolg waardeloos en roept alom irritatie op en vervolgens wordt de fout erkend en excuses gemaakt aan de lezer. Dat NRC met vier man aan het item is gaan werken is ronduit ridicuul en wordt door De Jong ook aangevoerd als excuus voor het journalistieke falen.

De journalistieke argumenten die De Jong aandraagt als verklaring voor het grote stuk op de voorpagina zijn:

-de bekendheid van Kamerling
-diens ‘aanraakbare uitstraling’
-diens jonge leeftijd
-het feit dat zijn dood ‘het gesprek van de dag was, zeker op internet’

Hier komt de grenzeloze hypocrisie en journalistieke stuurloosheid van NRC in volle glorie aan het licht. Als Kamerling een auto-ongeluk had gehad, was het een eenkolommertje geworden op de voorpagina met doorverwijzing naar CS of Kunst. Het verhaal was first category news omdat het om zelfmoord ging en nergens anders om. De insteek had dus moeten zijn: zelfmoord. Waarom pleegt iemand als Kamerling zelfmoord? In hoeverre stond hij bekend als suicidaal? Slikte hij antidepressiva? Kreeg hij adequate hulp? Welke bekende zangers en acteurs -De Jong noemt Kurt Cobain en Herman Brood- pleegden nog meer zelfmoord en is er hierin een patroon te onderkennen? Wat is de rol van drugs op iemand geestelijke gesteldheid -de wetenschapsredactie had kunnen worden ingeschakeld? Zulke vragen hadden door NRC moeten worden beantwoord in het nieuwsstuk op de voorpagina. Op de kunstpagina had vervolgens een duiding moeten worden gepresenteerd van de betekenis van Kamerling als acteur en als zanger en een overzicht moeten worden geboden van zijn werk.

Maar in plaats van te focussen op de zelfmoord, probeerde NRC de zelfmoord weg te houden uit het stuk terwijl het vanwege het effectbejag wel weer werd genoemd in de koppen. De Jong gaat zelf nog een stap verder en ziet het als een taak van de krant de lezer te beschermen tegen dit soort trieste verhalen uit angst voor copy cat-gedrag: dat als de NRC-lezers zouden weten dat Kamerling zelfmoord pleegde, dat ze dan zelf ook zelfmoord zouden gaan plegen! Hier wordt het terrein van de journalistieke waanzin betreden: de feiten worden ondergeschikt gemaakt aan ‘het beschermen van de lezer tegen zichzelf’. Wie wil op zo’n krant geabonneerd zijn? By the way: als het om het dienen van de belangen van de farmaceutische industrie gaat, dan schrikt NRC er opeens niet meer voor terug te eigen lezer te vergiftigen en de dood in te jagen!

Conclusie: de krant is tot in de kern incompetent en beheerst de basale uitgangspunten van de journalistiek op geen enkele wijze. Daarnaast valt de lafheid op en de drang tot ‘politiek-correcte’ journalistiek: over zelfmoord mag eigenlijk niet worden gesproken omdat het daarbij volgens De Jong gaat om een bij uitstek particuliere en voor nabestaanden en buitenstaanders verpletterend raadselachtige daad. In Nederland plegen per jaar rond de 1500 mensen zelfmoord. NRC durft of kan daar blijkbaar niet over schrijven. Te ‘raadselachtig’. Te ‘verpletterend’. Het is een journalistiek testimonium paupertatis zonder weerga.

WordPress Themes